Tips & Tricks

+:+: อยากหัดถักต้องเริ่มต้นตรงไหน :+:+
ง่ายๆ เลยก็เริ่มจากราชวิถี เข้าสู่อนุสาวรีย์ และออกไปวิภาวดี-รังสิต แอร๊ยยยยย ยังไม่ทันได้เริ่มลงมือกันพากันออกทะเลเสียแล้ว… เริ่มต้นก็ต้องมีวัสดุอุปกรณ์ขั้นพื้นฐานในการถักได้แก่ ไหมพรม, เข็มโครเชต, โพลีเอสเตอร์, เข็มครอสติส มีแค่นี้ก็สามารถถักตุ๊กตาได้ บวกกับมีตั้งใจพยายามอีกนิดหน่อย แล้วก็มานั่งเปิดเว็บเก็บข้อมูลแล้วลงมือทำก็จะมีผลงานตุ๊กตาถักที่เกิดจากตัวเองอย่างแน่นอน สวยไม่สวยนั่นอีกเรื่อง 555 ของแบบนี้มันเรียนรู้ฝึกฝนกันได้ อย่าไปกังวลจนทำให้เสียเซลฟ์ พรสวรรค์หรือจะสู้พรแสวง ท่องไว้จะได้มีผลงานเริ่ดๆ ออกมาเชยชม

+:+: X V A คืออะไรใบ้ให้หน่อย :+:+
X V A ก็คือโค้ดพื้นฐานที่กำหนดขึ้นมาเพื่อใช้เขียนแพทเทิ้ล ซึ่งแพทเทิ้ลจากที่ต่างๆ จะมีการใช้สัญลักษณ์ของโค้ดที่แตกต่างกันออกไป ในเว็บนี้จึงเลือกใช้ X V A เพื่อให้ง่ายต่อการแจกจ่ายแพทเทิ้ลที่สุดเท่าที่จะทำได้ อยากรู้จักโค้ดตัวไหนก่อนเลือกคลิก icon ได้เลย

+:+: ถักแล้วปวดใจ มันด้านไหนกันแน่ :+:+
ว่ากันตามจริงแล้วมันใช้ได้ทั้ง 2 ด้าน แล้วแต่ความพึงพอใจแต่โดยทั่วไปที่เห็นเค้ามักจะใช้ด้านชิ้นงานที่หันเข้าตัวเราเป็นด้านที่ใช้โชว์ หรืออยากจะพลิกอีกด้านมาโชว์แทนก็ไม่ผิดกติกามารยาท

จากรูปประกอบมักจะใช้ด้านซ้ายมือออกมาโชว์ด้านนอกครับ สังเกตดีๆ จะเห็นความแตกต่างของพื้นผิวชิ้นงานของทั้งสองด้าน

+:+: นับจนปวดหัว มั่วไปหมดแล้ว :+:+
คุณไม่ใช่คนแรกที่ประสบปัญหานี้ ต่อให้สั่งสมประสบการณ์ถักมาเป็นแรมปี มันก็ยังมีผิดพลาดกันได้บ้าง วันนี้ผมมีสิ่งดีๆ มานำเสนอไม่ต้องกลัวว่าผมจะลวงไปนั่งฟังสัมนาหรือหว่านล้อมให้ซื้อเครื่องกรองน้ำ ผมขอแนะนำ ด้ายมหัศจรรย์ อัน อัน อัน… ขอเรียกเทคนิคนี้ว่า การคั่นด้าย ที่จริงไม่จำเป็นต้องเป็นด้ายหรอกครับ จะใช้ไหมก็ไม่ผิดอะไร ขอให้เลือกใช้ให้สีแตกต่างจากสีไหมที่เรากำลังใช้ถักชิ้นงานอยู่ก็เป็นพอก็แล้วกันนะครับ วัตถุประสงค์การคั่นด้ายก็เพื่อระบุตำแหน่งจุดเริ่มต้นของแต่ละแถว ซึ่งมันจะช่วยให้เรารู้ว่าถักครบแล้วในแถวนั้นๆ ถ้าเรานับผิดถักได้ไม่ครบตามจำนวนแพทเทิ้ลในแถว เราก็จะสามารถดึงไหมออกแล้วถักใหม่ภายในแถวนั้น ไม่ต้องดึงทั้งหมดเพื่อเริ่มต้นงานใหม่ตั้งแต่แถวแรก

วิธีการคั่นด้ายทำได้โดย ตัดไหมต่างสีมาซักประมาณ 10 ซม. แล้วนำมาคร่อมระหว่างเส้นไหมกับเข็มดังรูปซ้ายมือ ก่อนที่เราจะเริ่มถักโค้ดแรกในแถวนั้น หลังจากนั้นเราก็ถักโค้ดต่างๆ ไปตามแพทเทิ้ลปกติ เมื่อครบแถวแล้ว มันจะมาสุดอยู่ที่โซ่ฐานสุดท้ายก่อนถึงจุดที่เราคั่นด้ายไว้พอดี

จากนั้นก็ให้เราตลบด้ายเส้นเดิมจากด้านหลังคร่อมกลับมายังตำแหน่งระหว่างไหมกับเข็มเหมือนรูปขวามือ ก่อนที่จะเริ่มต้นถักโค้ดแรกของแถวถัดไปง่ายๆ แค่นี้เอง เมื่อครบแถวแล้วเราก็ตลบปลายไหมคร่อมกลับไปเหมือนเดิม เหมือนที่บอกไปถ้าเรานับโค้ดพลาดแล้วถักผิด เราก็แค่ดึงไหมออกมาถึงจุดที่คั่นด้ายระบุตำแหน่งไว้ เพื่อตรวจสอบว่าผิดพลาดตรงไหน ผมขอแนะนำให้เริ่มคั่นด้ายตั้งแต่แถวที่ 3 เป็นต้นไปคงจะไม่มีใครนับผิดตั้งแต่แถวแรกนะครับ 555

+:+: ต้องเสียบรูไหน ตัดสินใจไม่ถูก :+:+
ถามมาไม่ผิดคนจริงๆ   รีบเปิดหารูปประกอบการเสียบรูอย่างว่องไว ไม่ต้องกังวลใจไป ผมมีคำตอบให้อย่างแน่นอน

โดยปกติแล้วการสอดเข็มถักโค้ดต่างๆ จะเป็นไปตามรูปด้านซ้ายมือ คือสอดเข็มเข้าใต้โซ่ฐานแบบคู่ (สีชมพู) ถ้าสอดเส้นเดียวด้านนอก (สีเขียว) จะทำให้ิชินงานหลวมและเป็นรู หรือถ้าสอดเส้นด้านใน(สีฟ้า)ชิ้นงานก็จะหลวมและทำให้เกิดเส้นขวางแนวนอนตลอดชิ้นงาน เหมือนรูปขวามือ แต่บางครั้งก็จะมีการสอดเข็มด้านใน(สีฟ้า) เพื่อเป็นการถักเน้นขอบของชิ้นงานในบางแถว ซึ่งจะมีบอกไว้ในแพทเทิ้ลนั้นๆ ว่าให้ถักโซ่ในเพื่อเน้นขอบครับ

+:+: สลับสีเหลืองแดงต้องทำยังไง :+:+
เอ่อ……  เพื่อความปลอดภัยขอสาธิตด้วยการเปลี่ยนสีไหมเป็น ชมพู-ฟ้าแทนก็แล้วกันนะครับ ซึ่งนอกจากจะใช้เวลาต้องการเปลี่ยนสีไหมแล้วก็ยังใช้เวลาไหมหมดม้วนอีกด้วย

ขั้นตอนการเปลี่ยนสีก็ง่ายๆ ครับ เหมือนกับการถักโค้ด X ธรรมดา เพียงแต่ขั้นตอนสุดท้ายที่เราจะเกี่ยวไหมลอด 2 ห่วงบนเข็มเพื่อจบขั้นตอนถัก X ให้เราเอาปลายใหม่สีใหม่เข้ามาแทนที่ โดยใช้นิ้วกลางบีบปลายไหมไว้ด้านหลัง แล้วเกี่ยวไหมดึงลอดผ่าน 2 ห่วงบนเข็มออกมาแทน แล้วก็ถักโค้ดไปตามแพทเทิ้ลปกติ

+:+: เหลี่ยมออกไป ! ไม่เอาเหลี่ยม :+:+
คิ คิ  มุกนี้ช่างเป็นมุกคลาสสิคร่วมสมัยจริงๆ ถึงแม้จะเคยเล่นไปแล้วเมื่อครั้งเขียน blog เมื่อหลายปีก่อน จนถึงปัจจุบันก็ยังคงทันสมัยไม่เคยเปลี่ยน 555 ไม่ได้หมายความไปทางนั้นเลยจริง จริ๊งงงง แต่หมายถึงเหลี่ยมที่เกิดจากการถักชิ้นงานตะหากเล่า ปกติแพทเทิ้ลต่างๆ เมื่อเราถักตาม แล้วเราไม่ทำการเลื่อนตำแหน่งการถัก V หรือ A เลย จะทำให้เกิดปัญหาชิ้นงานเป็นเหลี่ยม มีลายแปลกๆ และชิ้นงานนูนเป็นสันได้ ดังนั้นเราจึงต้องมีการสลับตำแหน่งการถักโค้ดทั้ง 2 บ้างในบางแถว ซึ่งจะขอเรียกว่า “การเลื่อนโซ่” ครับ

จากรูปเราจะเห็นได้ว่าชิ้นงานที่ไม่ได้เลื่อนโซ่เลย จากการถัดโค้ด V จะทำให้เกิดเป็นเหลี่ยมและลวดลายแปลกๆ บนชิ้นงาน ซึ่งจากตัวอย่างจะเห็นไม่เด่นชัดนักเพราะเป็นชิ้นงานขนาดเล็ก ถ้าเป็นชิ้นงานที่ตัวใหญ่ๆ ก็จะทำให้เห็นได้อย่างเด่นชัด

รูปนี้จะเป็นรูปที่เกิดจากการถักโค้ด A แล้วไม่ได้ทำการเลื่อนโซ่ จะเกิดเป็นสันนูนที่ชิ้นงานยาวตลอดแนวซึ่งจะทำให้ชิ้นงานดูไม่สวยงามได้

มาดูวิธีการเลื่อนโซ่กันดีกว่า
วิธีการเลื่อนโซ่ก็ง่ายๆครับ มันก็คือการถักโค้ดไปตามปกติ เพียงแต่โค้ดใน Set แรกให้เราตัดโค้ดบางตัวออกก่อนแล้วถักไปตามปกติ เมื่อถัก Set สุดท้ายของแถวเสร็จก็ให้เราถักโค้ดที่ตัดออกมาจาก Set แรกใส่กลับเข้าไป เช่น
แถวที่ 5 : 3XV = XXXV XXXV XXXV XXXV XXXV XXXV
แถวที่ 6 : 4XV = XXXXV XXXXV … XXXXV (แบบปกติ)
แถวที่ 6 : 4XV = XXV XXXXV … XXXXV XX (แบบเลื่อนโซ่)
แถวที่ 7 : 5XV = XXXXXV XXXXXV … XXXXXV (แบบปกติ)
แถวที่ 7 : 5XV = XXXV XXXXXV … XXXXXV XX (แบบเลื่อนโซ่)

จะเห็นได้ว่าแถวที่ 6 ในแบบปกติ เราจะถักโค้ด XXXXV ซ้ำแบบนี้ไปจนครบ 6 ครั้ง แต่เมื่อเราทำการเลื่อนโซ่ ในเซ็ตแรกเราตัดโค้ดXใน Set แรกออกไป 2 ตัวก่อน เหลือถักแค่ XXV แล้วก็ถักโค้ดปกติของ Set อื่นๆ ไปจนครบ แล้วจึงถัก XX ที่ตัดออกในเซ็ตแรกเติมเข้าไป XXV(หน้า) + XX(หลัง) = 4XV แค่นี้ก็เป็นอันเสร็จการเลื่อนโซ่ แล้วก็ถักแบบเลื่อนโซ่ในแถวถัดไป

+:+: Size does matter :+:+
ขนาดถือเป็นเรื่องสำคัญมากๆ แต่ละคนก็จะมีความชอบ ความต้องการแตกต่างกันออกไป บางคนชอบแบบจุ๋มจิ๋มน่ารักพกพาสะดวก บางคนชอบแบบบิ๊กเบิ้มจับเต็มไม้เต็มมือ บางคนอะไรก็ได้ไม่เกี่ยงขอให้มีมาเถอะ…ที่เกริ่นมานี่หมายถึงขนาดตุ๊กตาแน่แท้เลยทีเดียว อย่าได้คิดเป็นอื่นเชียว

สำหรับคนที่ไม่ถึงพอใจในขนาดที่ตัวเองมีอยู่ ใหญ่อยากได้เล็ก เล็กอยากได้ใหญ่แบบเล็กๆ มิต้าใหม่ ใหญ่ๆ มิต้าทำ อ่านตรงนี้แล้วรับรองไม่ผิดหวัง ได้ขนาดสมใจปรารถนาแน่นอน ซึ่งมีวิธีในการปรับเพิ่มลดขนาดดังนี้

1. เปลี่ยนขนาดไหม+เข็ม แบบนี้ง่ายๆ เลย แค่เปลี่ยนขนาดไหมซะหน่อย ถ้าอยากได้ตัวเล็กก็ใช้ไหมเส้นเล็กลง อยากได้ใหญ่ก็ใช้ไหมที่เส้นใหญ่ขึ้น ถ้าใหญ่ไม่พอก็ถักหลายๆ เส้นควบกันไปแต่ตรงนี้มีข้อเสียคือ ถ้าเลือกที่จะใช้ไหมเส้นใหญ่ขึ้นก็อาจจะทำให้ชิ้นงานนั้นดูหยาบ เพราะว่าไหมที่เส้นใหญ่ขั้นจะทำให้ถักโค้ดได้โซ่ที่ใหญ่ขึ้นด้วย และยิ่งถ้าเราถักไหมควบกันหลายๆ เส้นไหมมันจะไม่ได้พันเกลียวกันอย่างเรียบเนียนสวยงามเหมือนไหมปกติที่ออกมาจากเครื่องจักรโรงงาน ตรงนี้จะส่งผลต่อพื้นผิวชิ้นงานได้อีกด้วย และข้อเสียอีกอย่างหนึ่งก็คือ ไหมเส้นใหญ่ ตุ๊กตาตัวใหญ่ เราจะต้องออกแรงถักมากขึ้นไปอีกเมื่อยเอาการเลยทีเดียว อาจจะทำให้ปวดข้อมือ ปวดหัวไหล่ เส้นเอ็นอักเสบตามมาได้อีก ดังนั้นควรหยุดพักบริหารมือเป็นระยะๆ ในการถักตุ๊กตุ๊กตาด้วยครับ

2. ดัดแปลงแพทเทิ้ล อันนี้เป็นวิธีที่ยุ่งยากขึ้นมาหน่อย เพราะเราจะต้องมีการดัดแปลงแพทเทิ้ลโดยการถักเพิ่มแถว ถักเพิ่มลดโซ่เข้าไป ถ้าเราเข้าใจคอนเซ็ตป์โค้ดถักต่างๆ ก็ไม่น่าจะมีปัญหาอะไร ฝึกฝนบ่อยๆ จนชำนาญก็จะดัดแปลงแพทเทิ้ลแบบว่าถักหมีแล้วได้หมีตัวใหญ่ขึ้น ไม่ใช่ว่าถักหมีแล้วได้ฮูฐมาแทนอะไรแบบนี้ มาดูตัวอย่างกันครับ

จากรูป สมมติด้านบนจะเป็นแพทเทิ้ลแบบเดิม ซึ่งเริ่มต้นด้วย แถวที่ 1 : 6X , แถวที่ 2 : 6V และแถวที่ 3 ถัดไปดังรูป โดยปกติแล้วแพทเทิ้ลมักจะเพิ่มโค้ดแต่ละแถวเป็นอัตราส่วนไปเรื่อยๆ สังเกตจากตัวเลขหน้า X จะค่อยๆ เพิ่มทีละ 1 เวลาลดก็จะลดที่ละ 1 เช่นกัน ดังนั้นการจะขยายขนาดตุ๊กตาก็ใช้หลักการตรงนี้เข้ามาช่วย

จากรูปที่ 2 เป็นตัวอย่างการขยายขนาดแบบง่ายๆ จะเห็นว่าจากเดิมแถวต่อจาก 3XV จะเป็น X อย่างเดียวทั้งแถว เราก็เปลี่ยนมาเป็น 4XV และแถวถัดไปก็ถักเป็น 5XV สมมติว่าเราพึงพอใจแล้ว เราก็ต้องต้อง X อย่างเดียวเพิ่มเข้าไปอีกซัก 1-2 แถวเพื่อให้สมดุลกัน เพราะการถัก V จะเป็นการถักเพื่อเพิ่มความโค้งของชิ้นงาน การถัก X จะเป็นการเพิ่มความยาวชิ้นงาน เมื่อเราถักเพิ่มความโค้งชิ้นงานเข้าไป เราต้องถักเพิ่มความยาวชิ้นงานด้วยไม่เช่นนั้น ชิ้นงานที่ได้จะป้อมๆ แบนๆ ไม่สมดุลกันนั่นเอง

และเมื่อเราถักเพิ่มแถวในฝั่งของการเพิ่มความโค้งไปแล้ว เราก็ต้องมาถักในส่วนของการลดความโค้งเช่นกัน ซึ่งโค้ด A จะเป็นตัวทำให้ชิ้นงานหุบโค้งเข้านั่นเอง วิธีง่ายๆ ก็จัดโค้ดให้มันตรงข้ามกับตอนที่เราเพิ่มความโค้งนั่นแหละครับ ค่อยๆ ลดจำหน้าตัวเลขหน้า XA ลงอย่างต่อเนื่องไปเรื่อยๆ เช่นกัน

นี่คือตัวอย่างง่ายๆ ของการดัดแปลงแพทเทิ้ลโดยอาศัยความเข้าใจเรื่องหน้าที่ของโค้ด ซึ่งถ้าเราอยากได้ตุ๊กตาตัวใหม่ที่ใหญ่ขึ้นกว่าเดิมแบบว่าเหมือนกันอย่างกับแกะ ก็ให้เราถักแกะ…แป่ว ก็ให้เราพยายามฝึกฝน ดัดแปลงเอาครับ การคิดแพทเทิ้ลหรือดัดแปลงแพทเทิ้ลจะว่าเป็นเรื่องง่ายก็ไม่ง่าย จะว่ายากก็ไม่ยาก ถ้าเราพยายามรับรองว่าทำได้อย่างแน่นอน

+:+: ถักพลิกกลับทำยังไง :+:+
ถักกลับ หรือถักพลิกกลับก็คือการถักย้อนศรนั่นเอง แล้วทำยังไงมาดูกันดีกว่า ปกติคนถนัดขวาเราก็จะจับเข็มด้วยมือขวาแล้วถักไปทางซ้าย เมื่อต้องถักกลับ เราก็ต้องถักจากทางซ้าย->ขวา แล้วทำไงล่ะ จะให้เปลี่ยนมาจับเข็มด้วยมือซ้ายก็คงจะไม่ไหว วิธีก็คือเราต้องพลิกกลับด้านชิ้นงานเหมือนทำกลับหลังหันแล้วก็ถักต่อไปตามปรกติ ดังรูปด้านล่าง

จากรูปจะเห็นว่ารูปแรก เมื่อเราถักมาสุดแล้วจะทำการถักกลับ เราก็กลับหลังหันชิ้นงานเหมือนรูปที่สอง แล้วก็ทำการถักต่อไปเหมือนรูปที่สาม ง่ายๆ แค่นี้เอง ในรูปเป็นตัวอย่างชิ้นงานแบบผืนผ้า การถักกลับจะนำมาประยุกต์ใช้ในการถักพวกผ้าพันคอ หรือชุดตุ๊กตาได้

มาดูต่ออีกหน่อยด้วยการถักกลับชิ้นงานแบบวงกลมกันบ้าง ซึ่งวิธีก็เหมือนกันเลยดูได้จากรูป

รูปแรกเมื่อถักมาถึงจุดถักกลับก็หยุดถักซะ  จากนั้นก็หมุนชิ้นงานทำกลับหลังหันตามรูปที่สอง แล้วก็ถักต่อไปตามปรกติ จะเห็นว่าเราต้องสอดเข็มจากโซ่ฐานด้านในชิ้นงาน ซึ่งตรงข้ามกับด้านปรกติ และรูปที่สามจะเป็นตัวอย่างการถักกลับหลายๆ แถวก็จะได้ชิ้นงานที่มีความสูงขึ้นจากส่วนอื่นๆ ของชิ้นงานซึ่งใช้ประยุกต์ถักชิ้นงานให้มีความหลากหลายยิ่งขึ้น